Waarom kiezen voor gietijzer in een low tox keuken?

In veel moderne pannen zit een synthetische antiaanbaklaag. Die kan na verloop van tijd slijten. Zeker bij hoge temperaturen of als je metalen spatels gebruikt. In een low tox keuken probeer je dat soort coatings juist te vermijden.

Gietijzer heeft:

• geen PFAS coating
  

• geen synthetische antiaanbaklaag
  

• een extreem lange levensduur
  

• uitstekende warmteverdeling
  

Wat maakt gietijzer low tox?

In tegenstelling tot pannen met een synthetische coating bevat gietijzer geen PFAS. Je kookt direct op metaal of emaille. Er is geen chemische laag die kan afbladderen of degraderen bij hitte.

Bij puur gietijzer bak je op een natuurlijke laag van gepolymeriseerde olie. Dat is in feite verhitte olie die een harde beschermlaag vormt. Geen kunstmatige stoffen, maar een proces dat al honderden jaren wordt gebruikt.

Let wel: gebruik bij voorkeur stabiele vetten zoals roomboter, ghee of kokosolie bij hoge temperaturen. Daarnaast kan een goed onderhouden gietijzeren pan tientallen jaren meegaan. Dat maakt het niet alleen een gezondere, maar ook een duurzame keuze.

Er bestaan simpel gezegd twee soorten gietijzer: puur of geëmailleerd

1 . Puur gietijzer

Dit is de klassieke zwarte pan zonder coating. Het oppervlak wordt beschermd door een laag olie die je zelf opbouwt. Dit heet inbranden of seasonen.

Voordelen

• volledig vrij van synthetische coating
  

• kan extreem hoge temperaturen aan
  

• ontwikkelt een natuurlijke antiaanbaklaag bij goed onderhoud
  

• zeer geschikt voor bakken, schroeien en roosteren
  

Nadelen

• moet goed worden onderhouden
  

• niet geschikt voor langdurig zure gerechten zoals tomatensaus
  

• mag niet in de vaatwasser
  

Perfect voor: steaks, eieren, groenten roosteren, pannenkoeken.

2 . Geëmailleerd gietijzer

Deze variant heeft een glazen emaille laag aan de binnen en buitenkant. Hierdoor hoef je de pan niet in te branden.

Voordelen

• geen onderhoud met olie nodig
  

• geschikt voor zure gerechten
  

• makkelijker schoon te maken
  

• roest niet
  

Nadelen

• emaille kan beschadigen bij vallen
  

• meestal duurder
  

• iets minder geschikt voor extreem hoge temperaturen dan puur gietijzer

Perfect voor: stoofpotten, soepen, sauzen, brood bakken, curry’s.

Waar let je op bij het kopen?

1. Gewicht

Gietijzer is zwaar. Til de pan even op voordat je hem koopt. Een grote braadpan kan behoorlijk wat wegen.

2. Handvatten

Zijn ze groot genoeg om met ovenhandschoenen vast te pakken? Zeker bij een braadpan is dit belangrijk.

3. Deksel

Een goed sluitend deksel zorgt voor betere warmtecirculatie bij stoven en brood bakken.

4. Formaat

Voor een huishouden van twee personen is een pan van 24 cm vaak voldoende. Voor grotere gezinnen is 26 tot 28 cm praktischer.

5. Afwerking

Controleer bij puur gietijzer of het oppervlak glad is afgewerkt. Bij geëmailleerd gietijzer kijk je of het emaille egaal en zonder barstjes is.

Welk onderhoud komt er kijken bij een gietijzeren pan?

Voor puur gietijzer:

• niet weken in water
  

• schoonmaken met warm water en een borstel
  

• direct goed afdrogen
  

• dun laagje olie aanbrengen na gebruik
  

Voor geëmailleerd gietijzer:

• schoonmaken met warm water en milde zeep
  

• geen agressieve schuurspons gebruiken
  

• voorzichtig omgaan om barsten te voorkomen

Conclusie: welke kies je?

Wil je maximale controle, hoge temperaturen en een volledig natuurlijke baklaag? Kies dan voor puur gietijzer.

Wil je minder onderhoud en meer gemak, en kook je vaak sauzen of stoofgerechten? Dan is geëmailleerd gietijzer een fijne keuze.

Welke je ook kiest, een gietijzeren pan past perfect in een bewuste low tox keuken. Geen PFAS, geen synthetische coating, maar een pan die generaties mee kan gaan en alleen maar beter wordt met de tijd.